نحوه گرفتن عکس opg دندان؛ اسکن OPG چیست؟
ارتوپانتوموگرافی (OPG) همچنین به عنوان "رادیوگرافی پانورامیک" شناخته می شود، یک تکنیک رادیولوژیکی است که نمای کلی فک ها و ساختارهای اطراف را در دو بعد ارائه می دهد. این یکی از مشخص ترین معاینات رادیوگرافی توسط دندانپزشکان است زیرا می تواند یک نمای کلی از کل ساختارهای دندانی-فک پایین روی یک فیلم ارائه دهد. رادیوگرافی پانورامیک به جای بسیاری از پیشرفتها در تصویربرداری امروزی، همچنان جایگاه خود را با اهمیت زیادی حفظ کرده است.
برای بیماران این یک روش ساده است، قرار گرفتن در معرض اشعه نسبتاً کمی دارد و مقرون به صرفه است. با این حال، طرح ریزی تصویر یک پدیده پیچیده است، زیرا ساختارهای متعدد در داخل و اطراف فک ها با اعوجاج بیشتر به دلیل خطاهای فنی در گرفتن تصویر وجود دارد. اما هنگامی که یک تفسیر موفقیت آمیز انجام شد، اساس تشخیص و درمان مرتبط را ایجاد می کند.

اگر سوالی در مورد رادیولوژی دارید و یا پزشک برایتان رادیولوژی تجویز کرده است
می توانید با ما در مرکز سونوگرافی الوند در تماس باشید.
چرا تست OPG انجام می شود؟
OPG (اسکن پانوراما) شامل استفاده از تابش اشعه ایکس بود. بنابراین، مانند روش های مشابهی که از اشعه ایکس استفاده می کنند، نیاز به توجیه پزشکی کتبی توسط پزشک دارد. توجیه مناسب برای عکس کلی دندان ممکن است شامل نیاز به بررسی نشانه های مختلف فک و صورت و شرایط پزشکی باشد، مانند:
دندان های آسیاب سوم یا دندان نیش نشکند/ نهفته
ضایعات بزرگ (تومور، کیست و غیره)
صدمات تروماتیک / شکستگی
ناهنجاری های رشدی
رشد دندان
درمان ارتودنسی
برنامه ریزی ایمپلنت
تغییرات تشریحی (کانال های فک پایین دوتایی، کانال رترومولار، کمپلکس استیلوهیوئید کلسیفیه) که به ندرت مورد توجه قرار می گیرند، اما برای روش های جراحی بسیار حیاتی هستند.
OPG (اسکن پانورامیک) همچنین یک روش تصویربرداری عالی برای بیمارانی است که نمی توانند دهان خود را باز کنند (تریسموس پس از جراحی یا تریسموس به دلیل تروما یا پاتولوژی).
آیا OPG X-RAY دردناک است؟
برخی از روشهای رادیولوژیک نیاز به رویکردهای مداخلهای دارند که در آن ابزارهای کوچک مختلفی مانند کاتتر، پروب یا سیم در طول اسکن وارد بدن بیمار میشوند. حتی برای روش رادیوگرافی داخل دهانی، فیلم های اشعه ایکس در داخل دهان بیمار قرار می گیرد. این تکنیک ها گاهی اوقات برای بیماران راحت نیستند و ممکن است دردناک نیز باشند.
با این حال، عکس opg یک تکنیک رادیوگرافی خارج دهانی است که در آن هیچ تماسی بین بیمار و فیلم وجود ندارد. علاوه بر این، زمان صرف شده توسط این تکنیک تنها 2-3 دقیقه است که به جای اینکه دردناک باشد، به راحتی تکنیک میافزاید. نکته اصلی این است که روشهای OPG (اسکن پانورامیک) غیرتهاجمی، بدون درز برای بیمار هستند و اصلاً دردناک نیستند.
روش OPG
روش شامل مراحل زیر است:
آمادهسازی بیمار برای عکس دندان: از بیمار خواسته میشود در صورت استفاده از وسایل فلزی، جواهرات یا عینک، آنها را خارج کند.
آمادهسازی ماشین: دستگاه روشن میشود و اجزای چرخان دستگاه، شامل منبع اشعه ایکس و گیرنده، در نقطه شروع تنظیم میشوند. پارامترهای پروجکشن بر اساس منطقه مورد علاقه، سن بیمار و دلیل اسکن بر روی دستگاه تنظیم می شوند.
وضعیت قرارگیری بیمار: از بیمار خواسته می شود در حالی که صورتش روی قفسه کوچکی در جلو قرار دارد، ثابت بایستد. سپس باید به آرامی روی یک دهانی گاز بزنند تا سر در طول اسکن ثابت بماند و زبان را در حین انجام اسکن نگه دارند. ارتفاع دستگاه به ارتفاع تقریبی بیمار تنظیم می شود. در طول اسکن، موقعیت یابی بیمار بسیار مهم است زیرا کیفیت تصویر بسیار به آن بستگی دارد.
ثبت تصویر: هنگامی که نوردهی انجام می شود، دستگاه اشعه ایکس اشعه ایکس را منتشر می کند که روی دندان ها، استخوان ها و همچنین بافت های نرم داخل دهان هدایت می شود. ساختارها بر اساس ترکیب خود اشعه ایکس را جذب می کنند، ساختارهای متراکم تر مانند دندان ها و فک ها اشعه ایکس بیشتری را جذب می کنند و در تصویر واضح تر به نظر می رسند، در حالی که ساختارهای کمتر متراکم مانند بافت های نرم و مناطقی که عفونت یا پوسیدگی وجود دارد، اشعه ایکس کمتری را جذب می کنند. پرتوها و به صورت فضاهای تاریک روی تصویر ظاهر می شوند. این به رادیولوژیست کمک می کند تا بیماری را تشخیص دهد.
ذخیره سازی داده ها: وارد کردن مشخصات بیمار در پایگاه داده یا نرم افزار مناسب برای شناسایی تصویر.
پردازش: تأیید موفقیت آمیز بودن اسکن توسط رادیوگرافی، و اضافه کردن اندازهگیریها، مشاهدات و توصیههای یک رادیولوژیست (نوشته شده در گزارش رادیولوژیست) و گاهی اوقات توسط یک برنامه کاربردی هوش مصنوعی (AI).
به طور معمول، کل ویزیت در شعبههای DentQ و CTdent، شامل پذیرش، آمادهسازی، اسکن و رهاسازی بیمار، برای بازدیدهایی که از قبل رزرو شدهاند، حدود 30 دقیقه طول میکشد. اسکن خود فقط 2-3 دقیقه طول می کشد.
مقالات پیشنهادی :
اسکنرهای OPG
اجزای اصلی هر دستگاه پانوراما شامل موارد زیر است:
لوله اشعه ایکس که در یک طرف نصب شده است.
آشکارساز یا گیرنده در طرف دیگر.
سر بیمار بین این دو جزء قرار گرفته و چانه و پیشانی تکیه داده است، همچنین در دو طرف دستگاه دستگیره هایی برای حمایت در دو طرف وجود دارد.
دستگاه های پانوراما می توانند دو نوع گیرنده داشته باشند، گیرنده مبتنی بر فیلم یا دیجیتال. گیرنده مبتنی بر فیلم از یک فیلم معمولی اشعه ایکس استفاده می کند که در داخل کاست با صفحه تشدید کننده قرار می گیرد، در حالی که گیرنده های دیجیتال از صفحه فسفر قابل تحریک عکس (PSP) ساخته شده اند.
گیرندهها را میتوان بر اساس مکانیسمهای متحرک فیلمها به دو نوع تقسیم کرد، یکی با استفاده از کاست مسطح کشویی که فیلم را نگه میدارد، و دیگری با استفاده از یک استوانه چرخشی که فیلم به دور آن پیچیده میشود.
دستگاه ها را می توان بر اساس قد بیمار تنظیم کرد. برخی از ماشینها قابلیت کنترل نوردهی خودکار را دارند که در آن میزان تشعشع عبوری از بیمار در مرحله اولیه اسکن محاسبه میشود و تنظیمات بهطور خودکار در نیمه دوم اسکن توسط خود دستگاه با تنظیم فاکتورهای تصویر انجام میشود. kVp، mA و سرعت حرکات تصویربرداری).
همچنین می توان گزینه ای برای افزودن جزء سفالومتریک در واحد OPG وجود داشته باشد که با استفاده از آن می توان نماهای استاندارد جمجمه را با نوردهی مناسب به دست آورد.
در مواردی که توموگرافی چند جهته درگیر باشد، دستگاه های پیشرفته ای که دارای مولتی مدالیته کنترل شده توسط کامپیوتر هستند می توانند جهت و سرعت حرکت سر لوله و فیلم را کنترل کنند.
در حالی که صرفاً دستگاههای OPG در برخی کشورها رایج هستند، کلینیکهای دندانپزشکی و مراکز تصویربرداری دندانپزشکی بیشتر و بیشتر بازوهای سفالومتری را به دستگاه اضافه میکنند یا دستگاههایی را خریداری میکنند که اسکنهای CBCT (3D) و پانورامیک (2D) را در یک دستگاه CBCT ترکیب میکنند. این روند همچنین به این معنی است که برخی از برندهای پیشرو، از جمله برخی از آنهایی که در بالا ذکر شد، دیگر ماشینهای OPG مستقل را ارائه نمیدهند، بلکه عملکرد OPG را در ماشینهای CBCT ترکیب میکنند.
دستگاه CBCT و OPG
ماشینهای CBCT و OPG در ترکیب اصلی خود متفاوت هستند. OPG یک تکنیک رادیوگرافی دو بعدی است که در آن منبع اشعه ایکس یک پرتو گسترده است، در حالی که CBCT یک تکنیک رادیوگرافی سه بعدی است که در آن منبع اشعه ایکس یک پرتو مخروطی شکل است.
دومین جزء اساسی گیرنده است، در CBCT گیرنده می تواند تصاویر مقطعی با کیفیت بالا در مقایسه با OPG تولید کند.
به طور معمول، OPG ها به دلیل مقرون به صرفه بودن، برای ارزیابی های دندانی در مرحله اولیه استفاده می شوند، در حالی که CBCT ها نمای 3 بعدی را ارائه می دهند که بسیار دقیق است، و اسکن CBCT نیز پرهزینه است.
همانطور که در بالا ذکر شد، معمولاً دستگاههای CBCT دارای عملکرد داخلی OPG هستند و بنابراین میتوانند جایگزین یک دستگاه OPG مستقل شوند و هم برای اسکن CBCT (3D) و هم برای تصاویر پانوراما (2D) استفاده شوند.
چگونه اسکن OPG را بخوانیم؟
اسکن OPG یک نمایش دو بعدی از ساختارهای سه بعدی است. خواندن یک OPG بسیار چالش برانگیز است زیرا ساختارهای آناتومیک زیادی در ناحیه میانی صورت وجود دارد که بر روی یکدیگر قرار می گیرند و مصنوعات نیز به دلایل مختلف (به عنوان مثال - پراکندگی اشعه به دلیل پر کردن فلز و تاج) وجود دارد که به دشواری خواندن اسکن می افزاید.
برای خواندن یک اسکن، نقطه شروع، داشتن یک تجزیه و تحلیل سیستماتیک از تصویر و درک کامل ظاهر ساختارهای آناتومیک طبیعی و تغییرات آنها است. اسکن دیجیتال بر روی صفحه کامپیوتر خوانده می شود و رادیوگرافی معمولی نیز برای وضوح بهتر باید روی جعبه مشاهده مشاهده شود. سمت چپ و راست بیمار باید به وضوح در تصویر اسکن مشخص شود.
یکی از اساسی ترین و مهم ترین جنبه های خواندن اسکن شماره گذاری صحیح دندان ها و به دنبال آن تعیین ناحیه مورد نظر و نوشتن توضیحات دقیق برای آن ناحیه است. هنگام خواندن یک اسکن، هر یافته اتفاقی که وجود دارد نیز باید در گزارش گنجانده شود و به وضوح بیان شود.
تفسیر OPG
اسکن OPG (پانورامیک) یک تصویر پانوراما از بسیاری از سازه های موجود در ناحیه میانی صورت، همراه با مصنوعات و تصاویر ارواح ارائه می دهد. بنابراین، تفسیر OPG یک موضوع مهم است و باید با دقت انجام شود.
تصاویر به دست آمده در OPG را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد:
تصاویر واقعی از:
بافت سخت: دندان ها، فک ها، فرآیند استیلوئید، استخوان هیوئید، لبه مداری، تیغه بینی و پایه جمجمه.
بافت های نرم: لاله گوش، کام نرم، پشت زبان، لب ها، گونه ها و چین های بینی.
فضاهای هوایی: اوروفارنکس، سینوس ماگزیلاری.
شبح یا تصاویر مصنوعی:
مهره های گردن، کام یا اشیاء فلزی
به منظور اجتناب از اشتباه، بسیاری از دندانپزشکان با رادیولوژیست های دندانپزشکی و/یا برنامه های کاربردی AI (هوش مصنوعی) مشورت می کنند تا اسکن OPG را به درستی تفسیر کنند.
عکس OPG؛ نقشه راه سلامت دهان و دندان شما / دقت در تشخیص، ضامن موفقیت درمان در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی الوند
لبخند شما، کارت ویزیت شماست. سلامت دهان و دندان نه تنها بر زیبایی چهره، بلکه بر کیفیت زندگی، توانایی جویدن، تکلم و حتی سلامت کلی بدن تأثیر مستقیم دارد. بسیاری از ما زمانی که به دندانپزشک مراجعه میکنیم، با درخواست «عکس دندان» مواجه میشویم. شاید برایتان سوال باشد که چرا این عکس تا این حد ضروری است؟ و چرا باید برای این کار، یک مرکز رادیولوژی تخصصی و باکیفیت را انتخاب کرد؟
در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی الوند، ما با تکیه بر پیشرفتهترین دستگاههای تصویربرداری دیجیتال و تیم رادیولوژی مجرب، بستری را فراهم کردهایم که دندانپزشک شما بتواند با دقیقترین دادهها، بهترین و مؤثرترین برنامه درمانی را برایتان طراحی کند. عکس OPG (Orthopantomogram) تنها یک عکس ساده نیست؛ این تصویر، «نقشه راه» درمانهای پیچیده دندانپزشکی شماست.
عکس OPG چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
عکس OPG یا «عکس پانورامیک»، نوعی تصویربرداری رادیوگرافی است که نمایی کامل و گسترده از تمامی دندانها، استخوانهای فک بالا و پایین، مفصل فک (TMJ) و حتی بخشی از سینوسهای فکی را در یک قاب واحد ارائه میدهد.
برخلاف عکسهای کوچک داخل دهانی (تکدندان) که تنها یک یا دو دندان را نشان میدهند، OPG یک نمای کلی (پانوراما) از کل سیستم دهان و دندان شما به دست میدهد. این عکس به دندانپزشک اجازه میدهد تا مشکلاتی را ببیند که با معاینه چشمی یا عکسهای کوچک قابل تشخیص نیستند؛ از جمله:
- پوسیدگیهای پنهان بین دندانی.
- موقعیت دقیق دندانهای عقل (به ویژه دندانهای نهفته).
- عفونتها و کیستهای نهفته در استخوان فک.
- بررسی سلامت ریشه دندانها.
- تغییرات و ناهنجاریهای استخوانی.
OPG در چه درمانهایی حیاتی است؟
اگر دندانپزشک شما یکی از درمانهای زیر را پیشنهاد داده است، انجام عکس OPG در یک مرکز معتبر مانند مرکز الوند یک ضرورت است:
ایمپلنت دندان (کاشت دندان): برای کاشت ایمپلنت، دندانپزشک باید بداند چه میزان استخوان در محل جایگذاری وجود دارد، موقعیت کانالهای عصبی کجاست و آیا سینوسها با محل کاشت فاصله مناسبی دارند یا خیر. OPG اولیه، سنگ بنای جراحی ایمپلنت است.
ارتودنسی: برای مرتب کردن دندانها، دندانپزشک باید مسیر ریشه دندانها و نحوه قرارگیری آنها در فک را بداند تا فشارهای وارده بر آنها آسیبزا نباشد. OPG نقشه اصلی برای طرح درمان ارتودنسی است.
جراحی دندان عقل: دندانهای عقل معمولاً در زوایای عجیبی نهفته میشوند و ممکن است به ریشه دندانهای مجاور فشار وارد کنند یا نزدیک عصب فک باشند. بدون OPG، جراحی این دندانها ریسک بالایی دارد.
تشخیص دردهای مبهم: گاهی بیمار از دردی رنج میبرد که دقیقاً نمیداند از کدام دندان است. OPG میتواند کانونهای عفونت که در ظاهر دندان مشخص نیستند را نمایان کند.
بررسی سلامت کلی فک: برای تشخیص شکستگیهای فک پس از تروما، یا بررسی بیماریهای مفصل گیجگاهی-فکی (که عامل صدا دادن فک یا قفل شدن دهان است).
چرا مرکز رادیولوژی و سونوگرافی الوند؟
انتخاب مرکز رادیولوژی، به اندازه انتخاب خودِ دندانپزشک اهمیت دارد. یک عکس بیکیفیت یا تار، میتواند منجر به تشخیص اشتباه و هدر رفتن هزینه و زمان شما شود. در مرکز الوند، ما تفاوت را در کیفیت میبینیم:
تکنولوژی دیجیتال (Digital Radiography): ما از سیستمهای دیجیتال مدرن استفاده میکنیم که تصاویر را با وضوح فوقالعاده بالا ثبت میکنند. این یعنی دندانپزشک شما جزئیاتی را میبیند که در دستگاههای قدیمی قابل مشاهده نیست.
دوز اشعه کنترلشده: یکی از دغدغههای مراجعین، میزان اشعه است. دستگاههای ما به دلیل حساسیت سنسورهای دیجیتال، نیاز به کمترین میزان تابش اشعه دارند (در حد بسیار ناچیز) و کاملاً ایمن هستند. ما سلامت شما را فدای سرعت نمیکنیم.
تخصص در تفسیر: تصاویر ما توسط متخصصین رادیولوژی بازبینی میشوند تا اطمینان حاصل شود که کیفیت تصویر برای تشخیص نهایی دندانپزشک ایدهآل است.
سرعت و راحتی: ما میدانیم وقت شما ارزشمند است. سیستم پذیرش و انجام عکسبرداری در مرکز الوند به گونهای طراحی شده که کمترین زمان انتظار را داشته باشید. شما در عرض چند دقیقه، فایل باکیفیت عکس خود را دریافت میکنید.
پاسخ به نگرانیهای رایج (شایعات درباره رادیوگرافی)
ما درک میکنیم که بسیاری از مراجعین نسبت به انجام رادیوگرافی تردید دارند. بیایید با این باورها علمی برخورد کنیم:
«آیا اشعه عکس OPG خطرناک است؟» خیر. میزان اشعه دریافتی در یک عکس پانورامیک دیجیتال در مرکز الوند، به قدری پایین است که با میزان اشعهای که در طول یک یا دو روز از محیط اطراف (اشعه کیهانی، محیط خانه و …) دریافت میکنید، تفاوت چندانی ندارد. فواید تشخیص بهموقع بیماری، صدها برابر بیشتر از این دوز ناچیز اشعه است.
«آیا عکس OPG برای خانمهای باردار مجاز است؟» به طور کلی در بارداری، هرگونه رادیوگرافی باید با احتیاط و تنها در صورت ضرورت حاد انجام شود. اگر باردار هستید، حتماً قبل از انجام عکس، پرسنل مرکز الوند را مطلع کنید تا با تدابیر حفاظتی ویژه اقدام شود.
فرآیند انجام عکسبرداری در مرکز الوند: ساده، سریع، بیدرد
انجام عکس OPG در مرکز ما بسیار راحت است:
ورود و پذیرش: با لبخند پذیرای شما هستیم.
آمادگی: قبل از قرارگیری در دستگاه، باید تمام اشیاء فلزی مانند گوشواره، گردنبند، عینک، پروتزهای متحرک دندانی (دندان مصنوعی) و گیرههای سر را درآورید، زیرا فلزات باعث ایجاد سایه و تار شدن عکس میشوند.
قرارگیری: اپراتور مرکز شما را دقیقاً در موقعیت مناسب قرار میدهد. از شما خواسته میشود یک قطعه پلاستیکی کوچک (بایتبلاک) را بین دندانهای جلویی خود نگه دارید تا فک در موقعیت صحیح قرار گیرد.
تصویربرداری: دستگاه به آرامی و طی چند ثانیه به دور سر شما میچرخد. در این مدت باید کاملاً بیحرکت باشید. هیچ تماسی بین صورت شما و دستگاه وجود ندارد؛ پس کاملاً بهداشتی و بدون درد است.
تحویل: تصویر دیجیتال بلافاصله آماده است و میتوانید آن را به صورت فایل یا پرینت باکیفیت دریافت کنید.
توصیهای برای مراجعین عزیز
برای اینکه بهترین نتیجه را از عکسبرداری خود بگیرید، پیشنهاد میکنیم:
حتماً اگر داروی خاصی مصرف میکنید یا شرایط پزشکی ویژهای دارید، قبل از انجام عکس به پرسنل ما اطلاع دهید.
لباس راحت بپوشید.
اگر عکسهای قبلی دارید، آنها را همراه داشته باشید تا در صورت نیاز به بررسی روند تغییرات (مثلاً بررسی روند رویش دندان عقل یا تحلیل استخوان)، پزشک بتواند مقایسه دقیقتری انجام دهد.
بسیاری از بیماران برای صرفهجویی در هزینه، به دنبال مراکز رادیولوژی ارزانتر میروند، غافل از اینکه عکس بیکیفیت میتواند منجر به «تشخیص اشتباه» شود. تشخیص اشتباه یعنی:
- انجام درمانهای غیرضروری (هزینه اضافی).
- عدم تشخیص مشکل اصلی (تکرار درمان و درد مجدد).
- از دست دادن فرصت طلایی درمان (پیچیدهتر شدن بیماری).
در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی الوند، ما معتقدیم که «تشخیص دقیق، نیمه راه درمان است.» ما با ارائه تصویری شفاف و قابل اعتماد، به دندانپزشک شما کمک میکنیم تا با یک بار برنامهریزی، بهترین نتیجه را برای سلامت لبخند شما رقم بزند.
اگر پزشک شما انجام عکس OPG را توصیه کرده است، آن را به آینده موکول نکنید. مشکلات دندانی، بهویژه عفونتها و پوسیدگیهای نهفته، «خاموش» پیشرفت میکنند و زمانی علائم میدهند که کار از کار گذشته است. تیم مرکز رادیولوژی و سونوگرافی الوند، با افتخار آماده ارائه خدمات به شماست. ما متعهد به ارائه بالاترین کیفیت تصویربرداری، در محیطی آرام و با برخورد حرفهای هستیم.